انواع لوله

انواع لوله

نام محصول :
دسته :
برند :
لوله یک قطعه تیوب مانند یا سیلندر توخالی شکلی است که معمولا دارای مقطعی گرد می باشد و از آن جهت انتقال محصولات از مکانی به مکان دیگر استفاده می شود. فقط محصولات می توانند با لوله منتقل شوند که دارای جریان هستند.
دانلود کاتالوگ
درخواست مشاوره
اشتراک گذاری

توضیحات فنی

لوله چیست؟

لوله یک قطعه تیوب مانند یا سیلندر توخالی شکلی است که معمولا دارای مقطعی گرد می باشد و از آن جهت انتقال محصولات از مکانی به مکان دیگر استفاده می شود. فقط محصولات می توانند با لوله منتقل شوند که دارای جریان هستند. مواردی مانند مایعات، گازها، دوغاب، پودر و توده مواد جامد ریز می توانند از طریق لوله منتقل شوند.

فرق لوله و تیوب

به طور معمول واژه های لوله و تیوب به جای یکدیگر به کار می روند ولی در صنعت و مهندسی این دو واژه هر کدام تعریفی وجود دارد. بصورت خلاصه تیوب با قطر خارجی و لوله با قطر اسمی اندازه گیری می شوند. لوله معمولا با سایز اسمی (NPS) مشخص می شود که در حقیقت عدد آن بیانگر قطر خارجی لوله (OD) است. رده لوله یا اسکجول (SCH) بیانگر ضخامت دیواره لوله می باشد. سایز اسمی لوله (NPS) و قطر خارجی آن (OD) در همه حال یکسان نیستند.

در لوله‌های با سایز اسمی الی ۱۲ سایز اسمی لوله و قطر خارجی متفاوت هستند.

در لوله‌های با سایز اسمی ۱۴ به بالا، سایز اسمی و قطر خارجی یکسان می‌باشند.

ساختار لوله معمولاً سخت است و انعطاف‌پذیری ندارد.

تیوب اغلب با قطر خارجی (OD) و ضخامت دیواره (WT) مشخص می‌شود ولی ممکن است برای مشخص کردن سایز آن از قطر داخلی (ID) هم استفاده شود. قطر خارجی (OD) در تیوب اندازه ای دقیق و مهم می باشد. قطر خارجی اندازه گیری شده و قطر خارجی که اعلام می شود، دقیقا یکسان هستند یا تفاوت عددهای بسیار ناچیزی با یکدیگر دارند. اغلب قیمت تیوب از لوله گران تر می باشد و این موضوع بخاطر سخت تر بودن فرآیند تولید آن ها می باشد. تیوب می تواند هم سخت و هم قابل انعطاف باشد.

به صورت کلی لوله ها کاربرد زیادی دارند و دامنه سایز آن ها از نیم اینچ تا چند پا است. از تیوب ها معمولا در پروژه های که نیاز به قطر کمتر دارند، استفاده می شود. تفاوت میان ابعادهای مختلف لوله نسبت به تیوب کمتر می باشد. منظور از تفاوت ابعاد در اینجا، تفاوت در قطر، ضخامت دیواره ها، میزان صافی لوله، میزان گردی و... می باشد. در حالت کلی سطوح داخلی و خارجی تیوب ها نسبت به لوله ها نرم تر می باشد. سازه های لوله ای تقریبا همیشه با استفاده از اتصالاتی مانند زانویی، سه راهی و... به یکدیگر متصل شده اند، ولی تیوب ها شکل داده شده، خم شده و در پیکربندی های مختلف مورد استفاده قرار می گیرند.

جنس لوله‌ها

لوله ها از جنس ها و متریال های متفاوت ساخته شده اند که شامل فلز، شیشه، سرامیک، آلیاژ، فایبرگلاس، بتن و پلاستیک است. شرکت های مهندسی متخصصیانی را جهت تعیین لوله ها در اختیار دارند که متناسب با نوع پروژه و جنس لوله را مشخص می کنند. انتخاب جنس لوله به سرویس مایع، طراحی فشار و دما، هزینه ها و بعضی عوامل دیگر بستگی دارد. اکثر لوله هایی که در صنایع نفت و گاز کاربرد دارند، طبق جنس لوله به صورت زیر دسته بندی می شوند:

لوله کربن استیل
لوله استنلس استیل
لوله فولادی آلیاژی
لوله فلزی گالوانیزه

علاوه بر لوله های که در بالا نام برده شد، لوله های چدنی، سیمانی، پلاستیکی و... در بعضی پروژه های خاص مورد استفاده قرار می گیرند ولی میزان استفاده از آن ها بسیار محدود می باشد.

تولید لوله

لوله ها معمولا با دو روش متفاوت از یکدیگر تولید می شوند که در آخر منجر به تولید دو لوله می شود، لوله مانیسمان (بدون درز) و لوله درزدار. در هر دو روش در ابتدا مواد خام درون قالب ریخته می شود و بعد از آن با کشیدن فولاد می توان به لوله مانیسمان (بدون درز) دست پیدا کرد یا می توان مواد خام را به ورق تبدیل کرد و با رساندن دو سر ورق به هم و جوش دادن آن ها، لوله درزدار به وجود آورد.

لوله مانیسمان (بدون درز)

لوله بدون درز (مانیسمان) همان گونه از اسمش پیداست، لوله ای می باشد که هیچگونه درز یا جوشی روی خود ندارد. لوله مانیسمان فولادی از یک شاخه فولاد گرد و جامه تهیه شده است. این شاخه فولاد حرارت داده شده و به گونه ای تغییر شکل داده می شود که به یک لوله توخالی شبیه می شود. بعد از آن این لوله تو خالی درون دستگاهی که ترکیبی از حدیده کردن و مندرل را انجام می دهد قرار گرفته و ضخامت خارجی آن کاهش پیدا می کند، این عمل موجب می شود تا ضخامت داخلی لوله مانیسمان بیشتر شود.

لوله درزدار (جوشی)

لوله جوشی درزدار با ورقه فلزی نورد شده تولید می شود، که در طول این لوله سرتاسر درز جوشکاری می شود. فرآیند تولید لوله درزدار با نورد کردن استیل کویل شروع می شود تا در ابتدا به ورقی صاف با ضخامت مورد نظر دست پیدا کند. ورق مورد نظر با عرضی که متناسب با سایز لوله است برش داده می شود. لوله از طریق حرکت بر روی کات کویل و مجموعه ای غلتک ها شکل داده می شود. بعد از آن درز موجود بر روی لوله در محیطی که از لحاظ شیمیایی خنثی می باشد، جوش داده می شود. درز یا اتصال جوشی در لوله درزدار ضعیف ترین بخش لوله می باشد که استحکام جوش لوله را محدود می کند.

تفاوت لوله مانیسمان و درزدار

1. لوله مانیسمان هیچگونه درز جوش داده شده ای ندارد. به صورت کلی درزهای لوله های جوشی همیشه بعنوان یک ضعف به حساب می آیند. این ضعف موجب می شود تا لوله نسبت به خرابی و خوردگی آسیب پذیرتر باشد. گرچه که امروزه فرآیند تولید لوله درزدار بهبود زیادی پیدا کرده است و همینطور استحکام و عملکرد این لوله ها با افزایش رو به رو بوده است. با این وجود لوله مانیسمان هنوز هم به علت نداشتن درز فاقد این ضعف می باشد. بصورت کلی لوله های درزدار قادرند نسبت به لوله های مانیسمان 20% فشار کمتری را تحمل کنند.

2. لوله مانیسمان توانایی این را دارد که فشار کاری بیشتری را نسبت به لوله درزدار مشابه خود از نظر سایز و متریال را تحمل کند و این به خاطر نبودن درز یا جوش در بدنه لوله می باشد.

3. لوله فلزی مانیسمان در برابر خوردگی از مقاومت بالایی برخوردار است، چون پتانسیل کمی برای ناخالصی، ترک و نقصان و اختلاف انعطاف پذیری در این لوله وجود دارد، این در صورتی می باشد که لوله های درزدار پتانسیل این مشکلات را دارند.

4. در لوله های فلزی مانیسمان، هیچ نیازی برای انجام تست صحت جوش وجود ندارد ولی در لوله های درزدار حتما باید این تست انجام شود.

5. لوله فلزی مانیسمان بعد از تولید سخت می شود و به همین خاطر دیگر نیازی به انجام عملیات حرارتی برای این لوله وجود ندارد. این در حالیست که اکثر لوله های درزدار بعد از تولید به عملیات حرارتی نیاز دارند.

6. قیمت لوله درزدار از لوله های فلزی مانیسمان، ارزان تر می باشد و در طول های مختلفی در بازار وجود دارد.

7. لوله آهنی مانیسمان می تواند جایگزین بسیار مناسبی برای لوله های درزدار باشد ولی به دلیل درز و جوش موجود در لوله های درزدار ممکن است همیشه نتوان آن را جایگزین لوله مانیسمان کرد.

8. ضخامت دیواره لوله های درزدار یکنواخت تر از ضخامت دیواره لوله های مانیسمان می باشد. دستیابی به ورقه فولادی که سرتاسر آن دارای ضخامت یکسان می باشد و ساخت لوله فلزی با آن، آسان تر از ساخت یک لوله صنعتی مانیسمان با ضخامت یکسان از طریق اکستروژن می باشد. همینطور کیفیت پرداخت سطح لوله درزدار بسیار بهتر از لوله مانیسمان فولادی است.

9. مدت زمان لازم برای طی فرآیند تولید لوله مانیسمان بسیار طولانی از مدت زمان لازم برای تولید لوله درزدار می باشد.

سایز و رده لوله مانیسمان (سایز و رده اسمی لوله)

سایز لوله ها توسط استانداردهای ملی و بین المللی مشخص می شود. دو روش برای تشخیص قطر خارجی لوله ها وجود دارد. روشی که در آمریکا مورد استفاده قرار می گیرد با نام سایز اسمی لوله (NPS) شناخته می شود و طبق اینچ می باشد. روشی که در اروپا کاربرد دارد، ضخامت اسمی (DN) نام دارد و طبق میلیمتر می باشد.

تعیین سایز لوله مانیسمان مطابق قطر خارجی این مزیت را با خود دارد که همه لوله های با سایز یکسان فارغ از ضخامت دیواره شان می توانند در کنار هم قرار بگیرند. از آنجایی که قطر خارجی برای سایز مشخص لوله ثابت می باشد، قطر داخلی بسته به ضخامت دیواره لوله متغییر است. برای مثال می توان به یک لوله مانیسمان 2 اینچ رده 80، دیواره ای ضخیم تر از یک لوله مانیسمان 2 اینچ رده 40 دارد، چون قطر داخلی لوله رده 40 کمتر می باشد.

طول لوله مانیسمان

اندازه گیری طول لوله توسط فاصله بین دو سر لوله انجام می شود. می توان طول لوله را مطابق متر، پا و یا هر واحد طول دیگری اندازه گیری کرد. اصطلاحات متداولی که برای اندازه گیری طول لوله استفاده می شوند به صورت زیر هستند:

طول تصادفی واحد (SRL)
طول تصادفی دوبل (DRL)
Cut length

طول تصادفی واحد (SRL)

از این اصطلاح برای اندازه گیری طول های 5 الی 7 متر استفاده می شود. معمولا لوله های زیر سایز 2 اینچ با طول تصادفی واحد تولید می شوند.

طول تصادفی دوبل (DRL)

از این اصطلاح معمولا برای طول های 11 الی 13 متر استفاده می شود. معمولا لوله های که سایز بالای 2 اینچ دارند با طول تصادفی دوبل تولید می شوند.

Cut length

لوله های Cut length هیچگونه طول مشخصی ندارند و مطابق نیازهای پروژه به طول های مشخصی برش داده می شوند. لوله های Cut length قیمت بسیار بالایی دارند ولی در زمان برش لوله و منابع موجود در سایت صرفه جویی می شود. همینطور استفاده از آن ها از به وجود آمدن ضایعات زیاد لوله پیشگیری می کند، این در حالی می باشد که ضایعات لوله های SRL و DRL بسیار زیاد می باشد.

انواع انتهای لوله

انتهای لوله تعیین کننده مقطع لوله است. درک درست از مبحث انتهای لوله مسئله بسیار حائز اهمیتی است، چون اتصال انتهای یک لوله به یک لوله یا اتصال رزوه شده دیگر که دارای قطر بیشتری می باشد عملا نامناسب و غیرحرفه ای است.

سه نوع انتهای لوله وجود دارد که به صورت زیر هستند:

1. لوله با انتهای صاف – Plain Ends (PE)
2. لوله با انتهای رزوه شده -Threaded Ends (TE)
3. لوله با انتهای پخ – Beveled Ends (BE)

لوله با انتهای صاف (Plain Ends)

برش انتهای لوله در این نوع لوله ها با زاویه 90 درجه و عمود بر لوله صورت می گیرد. انتهای صاف معمولا برای لوله های مورد استفاده قرار می گیرد که قطر کمتری دارند و در ترکیب با فلنج های اسلیپون (Slip On) و اتصالات و فلنج های ساکت ولد (Socket Weld) مورد استفاده قرار می گیرند.

لوله با انتهای رزوه شده (Threaded Ends)

انتهای این نوع لوله ها رزوه شده و دارای شیار است. این نوع انتها معمولا برای لوله های با سایز 3 اینچ یا کوچکتر کاربرد دارد.

می توان لوله ها و اتصالات رزوه شده را بدون جوش یا هر نوع اتصال دیگری به راحتی به یکدیگر متصل کرد. رزوه لوله ها و اتصالات یا به صورت نرینگی یا مادگی می باشد. رزوه های نرینه بر روی سطح خارجی لوله یا اتصال و رزوه های مادگی بر روی سطح داخلی لوله ایجاد می شوند. بعد از اینکه لوله ها و اتصالات رزوه شده به یکدیگر متصل می شوند، در واقع قطعات کاملا در کنار یکدیگر قرار می گیرند. طول قسمتی که رزوه های دو لوله یا اتصال با هم درگیر می شوند را thread engagement می نامند.

لوله با انتهای پخ (Beveled Ends)

انتهای این لوله ها با زوایه ای خاص تراش داده شده اند و برش انتهای لوله به شکل عمود بر مقطع لوله نمی باشد. زاویه استاندارد برای انتهای پخ لوله 37.5 (Bevel) درجه است، ولی لوله هایی هم با زاویه های غیر استاندارد تولید می شوند. پخ لوله یا تیوب به منظور آماده سازی انتهای آن برای جوشکاری انجام می شود. انتهای پخ برای تمامی اتصالات و فلنج های بات ولد با قطرهای مختلف مورد استفاده قرار می گیرد که به راحتی می توان این اتصالات و فلنج ها را بصورت مستقیم به یکدیگر یا به لوله متصل کرد.

ما چند جنس لوله داریم ؟

در حال حاضر، لوله کربن استیل، لوله استنلس استیل، لوله فولاد آلیاژی، لوله فلزی گالوانیزه انواع لوله هایی می باشند که در این موجود هستند.

فرق لوله و تیوب چیست ؟

به طور معمول واژه های لوله و تیوب به جای همدیگر به کار می روند ولی در صنعت و مهندسی این دو واژه هر کدام تعریف مشخص و مختصی دارند. به صورت خلاصه تیوب با قطر خارجی و لوله با قطر اسمی اندازه گیری می شود. لوله معمولا با سایز اسمی (NPS) مشخص می شوند که در حقیقت عدد آن بیانگر قطر خارجی لوله است. رده لوله یا اسکجول (SCH) بیانگر ضخامت دیواره لوله می باشد.

لوله مانیسمان چیست ؟

لوله بدون درز همانطور که از اسمش مشخص است، لوله ای می باشد که هیچگونه درز یا جوشی بر روی خود ندارد. لوله مانیسمان فولادی از یک شاخه فولاد گرد و جامد تولید شده است. این شاخه فولاد حرارت داده شده و به صورتی تغییر شکل داده است که به یک لوله توخالی شبیه شده است.

Detail Karbord

کاربردها

ارسال نظر

نظر کاربران